همه چیز اینجا پیدا میشه

سنگ کيسه صفرا
سنگ کيسه ی صفراشايعترين بيماری صفراوي است. خانم ها بيشتراز آقايان دچار سنگ صفراوی می شوند. معمولا در سنين چهل و بالاتر سنگهای صفراوی تشکيل می شوند.در کشورهای غربی از هر چهار تا پنج نفر، يک نفر سنگ صفراوی پيدا می کند ولی در کشور ما ظاهرا شيوع سنگهای صفراوی قدری کمتر است.

سنگهای صفراوی سه نوع می باشد:
   1- سنگهای کلسترولی
   2- سنگهای مخلوط کلسترل ورنگدانه
   3- سنگهای رنگدانه ای
سنگهای کلسترلی ومخلوط 80 درصد کل سنگهای صفراوی را تشکيل می دهد.

◄ چرا و چگونه سنگهای صفراوی بوجود مي آيند و عوارض آن چيست؟
◄ علائم سنگهای صفراوی چيست؟
◄ روش تشخيص سنگهای صفراوی چيست؟
◄ راه معالجه ی سنگهای صفراوی چيست؟
◄ آيا امکان درمان سنگهای کيسه ی صفرا بدون عمل جراحی هست ؟

◄ چرا سنگهای صفراوی بوجود می آيند؟
در حالت طبيعی صفرا از کبد ترشح شده و از راه مجاری صفراوی به روده ها ريخته می شود. کيسه ی صفرا کار انبار کردن وغليظ کردن صفرا را بر عهده دارد. وقتی شخص غذا می خورد کيسه ی صفرا با انقباض خود مقدار زيادی صفرای غليظ را وارد روده می کند، تا به هضم چربيها کمک کند.گاهی به علت اختلال در ترکيب مواد موجود در صفرا، غلضت کلسترول بالا رفته وغلضت املاح صفراوی در صفرا،کم شده و زمينه ی مساعد برای تشکيل کريستال در صفرا ايجاد می شود.کريستالها بزرگتر شده وبه هم می پيوندد وسنگ صفراوی تشکيل می شود.سنگ کيسه ی صفرا گاهی متعدد است، و قطر آن گاهی تا چند سانتيمتر می رسد. سنگ د رکيسه ی صفرا، سبب التهاب کيسه ی صفرا شده وکارطبيعی آنرا مختل می کند، و گاهی دهانه ی خروجی آنرا می بنددوسبب ايجاد التهاب حاد آن ( کوله سيستيت حاد ) می شود.
گاهی سنگ، از کيسه ی صفرا خارج شده و به مجرای اصلی صفراوی (که از کبدشروع شده و به روده ختم می شود .)وارد شده وراه اصلی جريان صفرا را می بندد . از اين حالت بيمار ممکن است دچار يرقان واتساع مجاری صفراوی شود. ▲

◄ علائم سنگهای صفرا چيست ؟
عده ای از افراد مبتلا به سنگ کيسه ی صفرا هيچگونه علامتی ندارند و از بيماری خود بی اطلاعند. اگر سنگ کيسه ی صفرا علامت ايجاد کند، به صورت احساس پری و سنگيني ناحيه ی بالای شکم، يک تا سه ساعت بعد از خوردن غذای چرب است، که مدت دو تا سه ساعت طول می کشد .اين درد گاهی همراه با حالت تهوع همراه است ، و بيمار ممکن است آنرا سوء هاضمه تعبير کند. گاهی درد در ناحيه ی بالای شکم ودر طرف راست شکم ايجاد شده و شديد می شود و با حالت تهوع واستفراغ همراه می شود، و ادرار پررنگ می شود،اين حالت به علت التهاب حاد کبد صفرا بوجود می آيد وبه کوله سيستيت حاد موسوم است و . نياز به درمان جراحی دارد. ▲

◄ روش تشخيص سنگهای صفراوی چيست؟
پزشک با گرفتن شرح حال ومعاينه ی بيمار مشکوک به سنگ کيسه ی صفرا می شود.سنگ کيسه ی صفرا را نمی توان با شرح حال ومعاينه، بطور قطعی تشخيص داد، بلکه حتماٌ بايد سونوگرافی يا عکس رنگی از کيسه ی صفرا گرفته شود تا تشخيص قطعی داده شود. البته در پنج تا ده در صد موارد ،سنگهای کيسه ی صفرا، در عکس ساده ی شکم هم ديده می شوند . ▲

◄ راه معالجه سنگ کيسه ی صفرا چيست؟
اگر سنگ کيسه ی صفرا بدون علامت است وبطور اتفاقی کشف شده است نياز به معالجه ی خاصي ندارد . چنانچه بيمار دچار درد ناشی از سنگ کيسه ی صفرا بعد از غذای چرب می شود، بايد درمان انجام گيرد . بهترين درمان خارج کردن کيسه ی صفرا وسنگهای درون آن، بوسيله ی عمل جراحی است. امروزه توصيه می شود، در مراکز مجهز، عمل جراحی با استفاده از لاپاراسکوپ انجام گيرد. لاپاراسکوپ وسيله ای است لوله مانند، که آنرا از سوراخ کوچکي که روی شکم ايجاد می کنند، وارد شکم بيمار کرده، و امکان ديدن و خارج کردن کيسه ی صفرا را فراهم می سازد .گاهی جراح قادر به خارج کردن کيسه ی صفرا با لاپاراسکوپ نيست، و مجبور به بازکردن شکم به روش معمولی، و عمل جراحی کيسه ی صفرا می شود. ▲

◄ آيا امکان درمان سنگهای کيسه ی صفرا بدون عمل جراحی هست ؟
آری اين کار امکان پذير است.، ولی فقط در موارد مخصوص از اين روش استفاده می شود، و هرگز روش روتين برای همه بيماران بشمار نمی رود، زيرا
1-پس از شش ماه تا دو سال فقط پنجاه درصد سنگها حل می شوند.
2- سنگها با قطر يک سانت يا بزرگتر حل نمی شوند .
3- پس از قطع درمان در پنجاه در صد بيماران مجدداً سنگ کيسه ی صفرا پيدا می کنند.
4- درمان همراه با عوارض است.
5-داروهای تجويز شده گران است ،و بايستی تا آخر عمر، هر روز مصرف شوند.
6- اگر کيسه صفرا بعلت التهاب مزمن قدرت انقباض خود را از دست داده باشد ، درمان داروئي فايده ای ندارد.

گاهی سنگ های کيسه ی صفرا را با دستگاه سنگ شکن خرد کرده، وداروهای حل کننده سنگ به بيمار می دهند. اين روشهارد بيماران پير که مشکلات قلبی دارند و قادر به تحمل عمل جراحی نيستند، بکار می رود.
اگرسنگ کيسه ی صفرا را درمان نکنيم چه عوارضی ممکن است پيش آيد؟
1- التهاب حاد کيسه ی صفرا که يک مسئله ی اورژانسی است.
2- سياه شدن کيسه ی صفرا و سوراخ شدن آن، که عارضه ی خطرناکی است.
3- ايجاد فيستول، و وارد شدن سنگ در داخل روده و مسدود کردن روده ی باريک.▲

كمبود لاكتاز

لاكتوز نام نوعي قند است كه در شير وجود دارد. لاكتوز قابل جذب در روده انسان نيست مگر اينكه به ملكولهاي كوچكتري تبديل شود. روده يك شيرخوار مادهاي پروتئيني بنام لاكتاز ترشح مي كند كه اين كار يعني شكستن ملكولهاي لاكتوز به ملكولهاي كوچكتر را انجام مي دهد. بيشتر افراد جامعه وقتي به سن بلوغ مي رسند،‌روده آنها توانايي ساختن لاكتاز را از دست مي دهد. به اين حالت كمبود لاكتاز مي گويند. فقط 10 تا 20 درصد افراد جامعه، در تمام طول عمر خود، مي توانند لاكتاز ترشح كنند.

چنانچه فراد مبتلا به كمبود لاكتاز مواد غذايي محتوي لاكتوز مصرف كند، دچار اسهال غير خوني مي شود. اگر مقدار لاكتوز خورده شده كم باشد (مثلا يك استكان شير)، ممكن است اسهال بوجود نيايد و شخص تنها دچار نفخ شكم شود. توجه داشته باشيد كه سرد يا گرم بودن شير تاثيري در ايجاد علائم ندارد.

◄ چگونه متوجه شويم كه كمبود لاكتاز داريم؟
كافي است فقط يك هفته غذاهاي محتوي لاكتاز مصرف نكنيم و سپس غذاي محتوي لاكتاز بخوريم. چنانچه اسهال و نفخ شكم بوجود آمد كمبود لاكتاز داريم و اگر اسهال ايجاد نشد پس ترشح لاكتاز طبيعي است.

◄ راه معالجه كمبود لاكتاز چيست؟
افراد مبتلا به كمبود لاكتاز بهتر است از خوردن مواد غذايي محتوي لاكتوز خودداري كنند. مواد غذايي محتوي لاكتوز عبارتند از: شير، سر شير، خامه، بستني، فرني، شير برنج، كيك، بيسگويت و هر غذايي كه محتوي شير است. شايان ذكر است اين افراد مي توانند ماست، دوغ و يا كشك مصرف كنند.

آرتروز (استئوآرتريت)

آرتروز يك بيماري مفصلي است كه در آن غضروف مفصلي آسيب ديده و تخريب مي شود و استخوان نزديك مفصل تغييراتي پيدا كرده و برجستگي هاي كوچك استخواني بنام استئوفيت در اطراف مفصل بوجود مي آيد. به همين دليل بعضي از مردم به اين بيماري ساييدگي مفصل هم مي گويند. نام ديگر آرتروز استئوآرتريت است. آرتروز شايعترين بيماري مفصلي است. اين بيماري هم مردان و هم زنان را مبتلا مي سازد. آرتريت در دهه دوم و سوم زندگي شروع مي شود و در سن 70 سالگي همه افراد كما بيش دچار اين بيماري مي باشند. در سن 40 سالگي تقريبا همه افراد جامعه تغييرات آرتروز را در مفاصل خود دارند ولي بيشتر آنها علامت خاصي احساس نمي كنند و تعداد نسبتا كمي دچار علائم آرتروز هستند. تقريبا همه جانوران از جمله ماهيها، دوزيستان، خزندگان (دايناسورها) و پستانداران آرتروز مي گيرند.

◄ آرتروز چند نوع است؟
◄ علائم آرتروز چگونه است؟
◄ آرتروز را چگونه تشخيص مي دهند؟
◄ آيا آرتروز درمان پذير است؟
◄ چند نكته

◄ آرتروز چند نوع است؟
درحقيقت آرتروز دو نوع است
آرتروز اوليه كه با افزايش سن در همه افراد بوجود مي آيد و همه مفاصل را مبتلا مي سازد البته بيشتر مفاصل زانوها، مفصل ران به لگن، مفاصل انگشتان دست و پا و بالاخره ستون فقرات را گرفتار مي كند.
آرتروز ثانويه كه در مفصلي بوجود مي آيد كه قبلا به وسيله بيماري ديگري آسيب ديده و ساختار آن تغيير كرده است مثلا مفصلي كه دچار شكستگي شده، پس از بهبودي دچار آرتروز مي شود. يا مفصلي كه بعلت بيماري نقرص آسيب ديده است دچار آرتروز خواهد شد. بديهي است اين نوع آرتروز سراسر مفاصل بدن را گرفتار نمي كند، بلكه تنها مفاصل آسيب ديده دچار آن مي شوند.▲

◄ علائم آرتروز چگونه است؟
بيماري آرتروز شروعي تدريجي و سيري پيشرونده دارد و سال به سال شديدتر مي شود. اولين علامت آرتروز،درد مفصل است. اين درد با فعاليت بدني بدتر شده و با استراحت بهتر مي شود. هنگام بيدار شدن از خواب، بيمار احساس مي كند مفاصل او سفت شده اند و پس از 5 تا 10 دقيقه اين حالت از بين مي رود. با پيشرفت بيماري آرتروز به مرور زمان دامنه حركات مفصل گرفتار كم و كمتر شده و ممكن است مفصل خشك و بي حركت (انگيلوز) شود، البته فيزيوتراپي مي تواند اين حالت انيگيلوز و محدوديت حركات را پيشگيري و درمان كند. گاهي مايع در مفصل مبتلا به آرتروز تجمع پيدا مي كند.
آرتروز ستون فقرات ممكن است به نخاع يا اعصاب نخاعي فشار وارد آورد و مشكلاتي را براي بيمار بوجود آورد.▲

◄ آرتروز را چگونه تشخيص مي دهند؟
تشخيص آرتروز معمولا آسان است. البته گاهي اين بيماري با بيماري روماتيسمي ديگر اشتباه مي شود. گرفتن عكس از مفصل با اشعه x (راديوگرافي) به تشخيص كمك مي كند و ميزان آسيب رسيده به آنرا نشان مي دهد. آزمايش خون به تشخيص آرتروز كمكي نمي كند.▲

◄ آيا آرتروز درمان پذير است؟
آرتروز يك بيماري پيشرونده و مزمن است و بهبودي قطعي ندارد ولي نااميد نشويد اگر بيمار چاق است توصيه مي شود وزن خود را كم كند تا فشار روي زانوها و مفصل لگن كمتر شود. علاوه بر آن كارهاي زيادي براي بيمار مبتلا به آرتروز مي توان انجام داد و همكاري بيمار در همه موارد بسيار اهميت دارد. اين اقدامات عبارتند از:
فيزيوتراپي: فيزيوتراپي سبب جلوگيري يا معالجه محدوديت حركتي و تقويت عضلات اطراف مفصل مي شود. با تقويت عضلات، مفصل ثبات بيشتري پيدا كرده و مشكلات بيمار كمتر مي شود.
داروها: براي تسكين درد علاوه بر استراحت نسبي، مي توان استامينوفن به مقدار يك تا 2 قرص، 3 تا 4 مرتبه در روز (حداكثر 8 قرص در روز) مصرف نمود. البته مصرف طولاني مدت استامينوفن عوارض خطرناك كليوي دارد ولي روي معده اثر بدي ندارد. اگر درد بيمار با استامينوفن بهتر نشد از آسپرين يا داروهاي مشابه آن مانند ديكلوفناك، ايبوپروفن، ايندومتاسين، ناپروكسن و غيره مي توان استفاده كرد. البته اين داروها بهتر است تحت نظر پزشك مصرف شوند. اين داروها عوارض گوارشي دارند و چنانچه براي مدتهاي طولاني و خودسرانه مصرف شوند مي توانند عوارض كليوي هم بوجود آورند. اخيرا داروهايي ساخته اند كه خصوصيات اين داروها را دارند ولي عوارض گوارشي ندارند از جمله اين داروهاي جديد سليكوكسيب را مي توان نام برد.
شايان ذكر است اين داروها درد و تورم مفضلي آرتروز را موقتا درمان مي كنند ولي سير پيشرونده آرتروز را تغيير نمي دهند.
عمل جراحي: براي درمان عوارض آرتروز گاهي مجبور به انجام عمل جراحي مي شوند. در مواردي كه مفصل لگن يا زانو بسيار آسيب ديده باشد گاهي با انجام عمل جراحي يك مفصل مصنوعي به جاي آن مي گذارند.▲

◄ چند نكته:
آرتروز بيماري غضروف مفصل است و خوردن مواد غذايي محتوي كلسيم گرچه براي پوكي استخوان مفيد است ولي در بهبود آرتروز تاثيري ندارد. چاقي سبب تشديد آرتروز زانوها و لگن مي شود.
راه رفتن زياد و بالا و پايين رفتن از پله ها آرتروز زانو و لگن را بدتر مي كند.
گرم كردن مفصل مبتلا به آرتروز موقتا درد آنرا كم مي كند
آرتروز واكسن ندارد.▲

پوكي استخوان يا استئوپروز

پوكي استخوان عبارت است از كاهش توده (دانسيته) استخوانهاي بدن و شكننده شدن بيشتر از معمول انها است.
با افزايش سن مخصوصا در خانمها احتمال ايجاد استئوپروز بيشتر مي شود. در سن 50 سالگي به بعد بافت استخواني و مواد معدني ان در خانمها به سرعت كم شده بطوريكه بيشتر خانمهاي 70 ساله دچار درجاتي از پوكي استخوان هستند. اهميت استئوپروز در احتمال شكستگي استخوانهااست. افراد مبتلا به پوكي استخوان بيشتر دچار شكستگي گردن (بالاي) استخوان ران و مهره هاي ستون فقرات پشتي مي شوند ولي هم استخوانها شكنندگي بيشتر از معمول دارند و احتمال شكستگي انها هم زيادتر از معمول است. با يك ضربه خفيف و يا حتي حين راه رفتن در اتاق نيز ممكن است استخوان اين افراد بشكند لذا بايستي خيلي مواظب خود باشند، زيرا شكستگي گردن استخوان ران معمولا نيازمند عمل جراحي است و با توجه به سن بيمار و مشكلات ديگر بدني خطر عمل جراحي ممكن است كم نباشد. امكان اندازه گيري دانسيتة استخوان وجود دارد. دو نوع دستگاه در اين زمينه وجود دارد. يك نوع با اشعه ايكس و ديگري با ماوراي صوت اين كار را انجام مي دهند. اندازه گيري دانسيته استخوان براي بيمار بسيار ساده است و سوزن زدن يا درد ندارد. هر خانمي كه به سن 60 تا 65 سالگي رسيده باشد بايستي دانسيته استخوان او تعيين گردد. در بعضي افراد بنا به توصيه پزشك حتي در سنين پايين تر نياز به اندازه گيري دانسيته اسخواني دارند.
پوكي استخوان قابل معالجه است. البته بهتر است از ايجاد پوكي استخوان پيشگيري نمود. خوردن لبنيات و تحرك بدني دو عامل مهم پيشگيري از پوكي استخوان است. مصرف سيگار و نوشيدن مشروبات الكلي، پوكي استخوان را تسريع و تشديد مي كنند و بايستي از انها دوري كرد. خانمهايي كه بدليلي كمبود هورمون استروژن دارند، پزشك براي انها هورمون به صورت قرص تجويد مي كند و احتياطات لازم را به انها اموزش مي دهد.
درمان و پيشگيري استئويروز بايد مدتهاي طولاني تحت نظر پزشك معالج ادامه يابد

ديسمنوره (قاعدگی دردناک )

ديسمنوره عبارت است از درد ناحيه ی لگن است، که درست قبل يا هنگام قاعدگی به وجود می آيد. شدت درد گاهی زياد است و گاهی همراه با تهوّع است به طوری که بيمار را به نزد پزشک می کشاند.
در رحم خانمها موادی ترشح می شود بنام پروستا گلاندين. پروستاگلاندين انواع زيادی دارد. پرستاگلاندين عامل ايجاد انقباض دردناک در رحم مي باشد . داروهای ضد التهابی غير استروئيدی که ضد پروستاگلاندين می باشند، سبب از بين رفتن درد قاعدگی در بيشتر خانمها می شوند. هرخانمی که دچار ديسمنوره است، بايد به پزشک مراجعه تا برسيهای لازم جهت کشف علت ديسمنوره انجام گيرد. چنانچه علت خاصی يافت نشود، ديسمنوره را اوليه، وچنانچه علت مشخصی يافت گردد، آنرا ديسمنورثانويه می نامند.بر اساس علت ديسمنوره درمان لازم انجام می گيرد. آندومتريوز وآدنوميوز از علل ديسمنوره می باشند.

سردرد

همه ما تاکنون حداقل يک بار سردرد گرفته ايم.90 درصد مردم در هر سال حداقل يک بار سردرد مي گيرند.40درصد مردم جهان هر سال يک بار سردرد شديد ناتوان کننده می گيرند.سردرد علل متفاوتی دارد،بيشتر سردردها بدليل خستگی يا يک بيماری بی خطر سادهای به وجود می آيد ولی بعضی سردردها علامت بيماری مهم و خطرناکی مانند مننژيت، خونريزي مغزی يا تومور مغزی می باشند. مطالعه انجام شده نشان داده است حدود 5 درصد سردردها به علت بيماری خطرناکی بوجود می آيند لذا هر کس که دچار سردرد شد بهتر است به پزشک خود مراجعه کند تا چنانکه بيماری مهمی در پشت اين سردرد نهفته باشد آنها هرچه سريع تر تشخيص دهند و معالجه کنند. بديهی است مصرف خودسرانه داروهای مسکن قبل از تشخيص نوع سردرد اين مسئله را با تاخير روبرو ساخته و در نتيجه سلامتی فرد را با خطر روبرو سازد.
مهمترين علل سردرد عبارتند از:
1- سردرد تنشی
2- ميگرن
3- سردرد خوشه ای
4- سردرد با علل خوش خيم بدون ضايعه ساختاری در مغز.
5- سردرد ناشی از ضربه(حاد و مزمن).
6- سردرد همراه با ضايعات عروقی.
7- سردرد ناشی از بيماريهای غير عروقی سر.
8- سردردناشی از تماس با مواد شيميايي يا عدم تماس با مواد (خماری)..
9- سردرد همراه با عفونت غير مغزی
10- سردرد همراه با مشکل متابوليک .
11- سردرد وابسته به بيماريهای صورت و ساختار جمجمه .
12- نورالژی (درد اعصاب) تنه عصب .
13- سردرد طبقه بندی نشده .

اگر سردرد شما همراه با موارد زير باشد هر چه زودتر به پزشک معالج خود مراجعه کنيد .
1- اين بار شديد ترين سردرد را گرفته ايد و در گذشته چنين حالتی را تجربه نکرده بوديد.
2- اين اولين حمله سردرد شما است که خيلی شديد است.
3- در عرض چند روز يا چند هفته سردرد شديدتر و شديدتر مي شود .
4- يافته های عصبی غير طبيعی مانند فلج شدن يا بي حس( کره شدن) قسمتی از ز بدن داشته باشيد.
5- تب يا يافته های سيستميک توجيه نشده داشته باشيد( مانند ضعف و بي اشتهايي و غيره ) .
6- همراه سردرد ، استفراغ هم داشته باشيد .
7- با خم و راست شدن وسرفه سردرد شما شديدتر می شود .
8- سردرد شما را از خواب بيدار کند ويااينکه سردرد هنگام برخاستن از خواب بروز کند.
9- بيماری سيستميک شناخته شده ای داشته ايد و حالا سر درد اضافه شده است .
10- اگر سن شما بيشتر از 55 سال باشد.

سر درد تنشی (Tension Headache)

سردرد تنشی شايعترين نوع سردرد است  اين نوع سردرد معمولاً دو طرفه است  و همه ی سر  را ممکن است گرفتار کند. گاهی بيمار احساس می کند سر او را در ميان يک گيره گذاشته اند . اين احساس سفتی در قسمت پشت گردن می کند.اين نوع سر درد به آهستگی شروع شده و شدت آن ممکن است تغيير کند و تا چند روز ادامه يابد. سردرد تنشی معمولاً با فعاليت برخی تشديد نمی يابد . همه افراد در معرض اين نوع سر دردها ميباشند ولی خانمها ظاهراً بيشتر از آقايان به آن گرفتار ميشوند. قبل از تشخيص اين نوع سر درد پزشک معالج بررسی های لازم برای رد بيماريهای ايجاد کننده سر درد انجام ميدهد.

◄ چرا سر درد تنشی به وجود مي آيد؟
علت به وجود آمدن اين سر درد هنوز به طور قطعی مشخص نشده است ولی احتمالاً خستگی و انقباض عضلات پشت گردن و سر در ايجاد آن ممکن است دخالت داشته باشند.

◄ راه معالجه ی سر درد تنشی چيست ؟
تقريبا همه ی بيماران مبتلا به سر درد تنشی با استراحت و شل کردن عضلات خود ( RELAXATION) سر دردشان بهتر می شود . بيمار بايد بياموزد که به طريقی عضلات خود را شل کند (مثلاً در رختخواب دراز بکشد). قرصهای مسکن معمولی مانند استامينوفن يا آسپرين و يا داروهای شل کننده عضلات اين نوع سر درد را تسکين مي بخشد.پزشک معالج ممکن است اپيوپروفن يا داروهای ضد التهابی غير استروئيدی ديگر تجويز کند. وقتی داروهای مسکن معمولی اثری نبخشند داروهای قوی تر يا چند دارو با هم تجويز می شود. در بيمارانی که سر درد تنشی را مدتهای مديد دارند داروهای آميتريپتلين با دوز کم را بعنوان داروی پيشگيری از سر درد توصيه کرده اند.

ميگرن (Migraine)

بيماری ميگرن يک نوع سر درد عروقی مغز است که بصورت حملات عود کننده ی سر درد همراه با تهوع و استفراغ يا اختلالات خفيف بينايی است که معمولاً خطرناک نبوده و عوارضی از خود به جای نمی گذارد .
15 درصد خانمها و 6 درصد آقايان ميگرن دارند. حملات ميگرن معمولاً وقتی رخ مي دهد که شخص گرسنه باشد يا در آفتاب و يا در محيط گرم(زير دوش آب گرم) قرار گيرد يا بی خوابی کشيده يا از مسئله ای ناراحت باشد، شراب قرمز نوشيده يا بوی تند (مثلاً عطر) استشمام کرده باشد رخ می دهد.گاهی خانمها هنگام قاعدگی يا هياز دچار حملات ميگرن ميشوند. بعضی از افراد گاهی بدون اينکه هيچ کدام از موارد فوق را داشته باشد دچار حمله ميگرن می شوند. بيماری ميگرن انواع مختلفی دارد.

◄ علائم يک حمله ميگرن چيست؟
◄ آیا میگرن قابل معالجه است؟

◄ علائم يک حمله ميگرن چيست؟
وقتی شخص مبتلا به میگرن در معرض یک عامل شروع کننده میگرن قرار گرفت ممکن است حالت هایی پیدا کند که با پيدا شدن اين حالتها متوجه قریب الوقوع بودن یک حمله میگرن شود،این حالت را اورا مينامند و بیشتر بیماران مبتلا به میگرن اورا دارند و بیشتر بیماران بدون پیدایش اورا سر درد ميگیرند. اورا به صورت اختلال در قسمتی از میدان بینایی و دیدن جرقه و نور در چشم خود سبکی در سر است. دقایقی پس از شروع اورا سردردی ظاهر می شود که معمولاً یک طرفه است و گاهی دو طرفه و ضربان دار است ولی گاهی دائمی است و محل آن پشت چشمها و ناحيه گیج گاهی (شقیقه) است. علائم دیگری که همراه با سردرد شدید ممکن است ظاهر شود،تهوع و استفراغ و بی حوصلگی است. بیمار مبتلا به میگرن دوست ندارد در نور نگاه کند(فتوفوبی)، بیمار دوست دارد در محیطی آرام و نسبتاً تاریک به سر ببرد و با کسی صحبت نکند. با بالا و پایین رفتن از پله ها ممکن است سردرد شدید تر شود.حملات میگرن گاهی به صورت درد گردن و یا دل درد ظاهر می شوند.▲

◄ آیا میگرن قابل معالجه است؟
میگرن گرچه با درد شدید و ناراحت کننده همراه است ولی بیماری خطرناکی نیست. بیماران مبتلا به میگرن بهتر است موارد تشدید کننده حملات را بشناسند و از آن موقعیتها دوری کنند. درمان میگرن را میتوان به دو قسمت تقسیم کرد، یکی معالجه حملات سردرد است که با مصرف داروهای مسکن معمولی و داروی ارگوتامین متوکلو پراماید و غیره میباشد. وقسمت دوم پیشگیری از حملات تکرار شوند در بیمارانی که زود به زود حملات شدید میگیرند انجام میشوند که با داروی بتابلوکر (پروپرانولول)و نورتريپتيلين ،سديم والپروآت، سيپروهپتادين ، وراپاميل و غيره می باشد.
شايان ذکر است بر اساس شدت حملات ميگرن تعداد حملات در ماه و شرايط بدنی و روحی بيمار، داروهای مناسب توسط پزشک معالج تجويز ميشوند.▲

مالتيپ اسکلروزيس (Multiple Sclerosis)

مالتيپل اسکلروزيس که به اختصار به آن ام اس (MS) نيز گفته می شود ، يک بيماری سيستم عصبی است ، که بيشتر افراد جوان را مبتلا می سازد و در آن ، ماده ی پوشاننده ی سلول های عصبی که ميلين نام دارد در بعضی قسمتهای سيستم عصبی از بين رفته سبب ايجاد اختلالات علايم متنوع عصبی می شود.



◄ علائم بيماری مالتيپل اسکلروز چيست؟
◄ بيماری مالتيپل اسکروز چقدر شايع است ؟
◄ آيا هر کسی دچار بيماری ام اس شد زمين گير ومعلول خواهد شد ؟
◄ علت بيماری ام اس چيست؟
◄ بيماری ام اس را چگونه تشخيص می دهند؟
◄آيا بيماری ام اس درمان خاصّی دارد؟

◄ علائم بيماری مالتيپل اسکلروز چيست؟
علائم اين بيماری گاهی تشديد وگاهی تخفيف پيدا می کنند ولی ممکن سيری پيشرونده و ناتوان کننده داشته باشند .علائم اين بيماری متنوع می باشند.
شروع بيماری گاهی بصورت آهسته وبي سروصدا بوده ولی بيشتر به صورت علائم حاد عصبی است(منظور از حاد اين است که علائم در عرض چند روز ظاهر می شوند.). گاهی علائم جزئی وخفيف هستند به طوری که بيمار به پزشک مراجعه نمی کند( مثلاً به صورت ضعف وخستگی زودرس يا سر گيجه ی خفيف) پس از مدتی علائم خود به خود بر طرف می شوند و گاهی عود می کنند. البته تشخيص اين موارد خفيف مشکل است.در موارد ديگر علائم شديد بوده و شامل اختلال شديد بينائی دو بينی (بيمار هر چيز را دو تا می بيند.) فلج اندام ها ، سرگيجه شديد و اختلال تعادل حين راه رفتن ، اختلالات حافظه و افسردگی می باشند. علائم در طول زمان گاهی شديد بوده وگاهی تخفيف پيدا می کنند ودوباره عود می کنند وممکن است بيماری سير پيش رونده ای داشته باشد وبه تدريج بيمار را به صورت يک معلول در می آورد و مانع از ادامه کار و زندگی معمولی او شود و در موارد نادر ممکن است جان بيمار را به خطر بيندازد.▲

◄ بيماری مالتيپل اسکروز چقدر شايع است ؟
حدود يک ميليون وصد هزار نفر در جهان مبتلا به بيماری مالتيپل اسکلروزيس می باشند. اين بيماری در جوانان شايع بوده و تا سن 35 سالگی شيوع آن بيشتر می شود . تعداد خانمهای مبتلا به اين بيماری دو برابر آقايان است.

◄ آيا هر کسی دچار بيماری ام اس شد زمين گير ومعلول خواهد شد ؟
بيماری ام اس می تواند شدتهای مختلفی داشته باشد. بعضی بيماران ، بيماريشان آنقدر خفيف است که به پزشک هم مراجعه نميکنند و تا سالها بعد به زندگی معمولی خود ادامه ميدهند ، ولی بعضی بيماران بيماری شديدی دارند به طوری که پس از چند سال دچار عوارض و عواقب شديد بيماری مي شوند .در بررسي های انجام شده ،مشخص شده است که 15 سال پس از شروع بيماری ، يک پنجم بيماران هنوز به زندگی عادی خود ادامه ميدهند، و هيچگونه محدوديتی احساس نمي کند . 50 تا 60 در صد بيماران برای حرکت خود نياز به کمک (مثلاً عصا يا صندلی چرخ دار ) دارند. و 75 در صد بيماران قادر به ادامه کار خود نبوده و از کار افتاده مي شوند . مطالعات انجام شده نشان ميدهد بيمارانی که در پنج سال اول شروع بيماری معلوليت قابل توجهی پيدا نکرده اند در 10 تا 15 سال بعدی نيز مشکل چندانی پيدا نخواهند کرد.▲

◄ علت بيماری ام اس چيست؟
علت بيماری ام اس خود ايمنی روی يک زمينه ی ارثی می باشد تابه حال ميکروب يا ويروس خاس را به عنوان عامل اين بيماری پيدا نکرده اند . غذای خاصی در ايجاد اين بيماری مقصر شناخته نشده است. اين بيماری واکسن ندارد و راه پيشگيری برای آن پيدا نشده است . فاميل نسَبی افراد مبتلا به اين بيماری (مثلاً خواهر و برادر ها) احتمال ابتلای آنها به اين بيماری قدری بيشتر از افراد ديگر است.برای اين افراد نيز توصيه خاصّی وجود ندارد تا با رعايت آن بتوان بيماری را پيشگيری نمود . از آنجائيکه اين ميزان احتمال بسيار کم است ، اطرافيان بيمار مبتلا به ام اس نبايد نگران شوند.▲

◄ بيماری ام اس را چگونه تشخيص می دهند؟
آزمايش خون يا تست خاصّی وجود نداردکه به تنهائی بيماری ام اس را به طور قطعی تشخيص دهد. پزشک برای تشخيص اين بيماری علاوه بر علائم و نشانه های بيمار ، از ام آر آی و بررسيهای ديگر استفاده می کند، و سير بيماری را نيز در نظر می گيرد.▲

◄ آيا بيماری ام اس درمان خاصّی دارد؟
آری بيماری ام اس راه معالجه دارد . گر چه اين معالجات امکان شفای قطعی بيماری را ممکن است فراهم نسازدولی کمک زيادی به بيماران می کند و لوزم است درمان تحت نظر متخصص مغز و اعصاب باشد . متحصصان مغز و اعصاب برای درمان بيماری مالتپل اسکلروزيس از افتر فرون بتا ،استات گلاتي رامرGlatiramer کورتيکو ستروئيد و دارو های ديگر استفاده می شود. بسته به شدت بيماری و علائم ايجاد شده نوع دارو ومقدار آن توسط متخصص مغز و اعصاب تجويز می شود مصرف دارو های گياهی (جوشانده و...) برای ام اس فايده ای ندارد و ممکن است بيمار را ومدتی از درمان صحيص باز بدارد و نهايتاً به ضرر او باشد. مصرف صحيص داروهای تجويز شده توسط متخصص مغز واعصاب وپيگيری بيمار ، در هربيماری مزمنی اهميت زيادی دارد.

تنبلی چشم (Amblyopia)

◄  علت تنبلی چشم چيست؟
◄ آيا تنبلی چشم درمان دارد؟
◄ چرا درمان زودرس تنبلی چشم ضروری است؟

◄علت تنبلی چشم چيست؟
نوزاد ، هنگام تولد ديد خوبی ندارد . با رشد شير خوار ، قدرت ديد او بهتر ميشود.برای رشد و تکامل بينائی بايد تصاوير به صورت واضح وشفاف روی شبکيه چشم شير خوار بيفتد. چنانچه تصوير تشکيل شده در هر دو چشم يکسان نباشد(مثلاً در لوچی) تکامل طبيعی بينائی انجام نشده و چشم برای هميشه ناقص خواهد ماند. به اين حالت تنبلی چشم يا آمبليوپيا مي گويند.▲

◄آيا تنبلی چشم درمان دارد؟
در حقيقت تنبلی چشم را فقط ميتوان پيشگيری کرد . اگر چشم يک کودکی تنبل شد، ديد آن برای هميشه مختل يا کور خواهد شد بطوری که با عينک يا عمل جراحی هم نميتوان ديد خوب را به آن برگردانيد. کودکی که چشم او در حال تنبل شدن است ، ممکن است شکايتی نداشته باشد و والدين او نيز از اين قضيه خبر نداشته باشند، و وقتی متوجه مسئله ميشوند که کار از کار گذشته باشد ، به ياد داشته باشيم چشم در حال تنبل شدن ظاهری طبيعي دارد، لذا معاينه چشم همه بچه ها ضروری است تا افراد در معرض تنبلی چشم را پيدا کنيم و پيشگيری لازم برای آنها را انجام دهيم.بسته به علت تنبلی چشم درمان  پيشگيرنده ی مخصوص به خود را انجام مي دهند. مثلاً اگر شيرخواری کاتاراکت (آب مرواريد) داشته باشد يا اگر لوچ باشد يا افتادگی پلک داشته باشد ، با عمل جراحی ديد چشم را به حالت مطلوب در آورده واز تنبل شدن او چشم جلوگيری ميکنند.در صورتی که کودک لوچ باشد، و يک چشم او ضعيفتر از ديگری باشد، بايد از چشم ضعيف بيشتر استفاده کند تا از تنبل شدن آن جلوگيری شود، لذا پزشک معالج گاهی دستور بستن موقت چشم سالم را مي دهد تا کودک مجبور شود از چشم ضعيف تر استفاده کند. البته انجام خود سرانه اين کار ميتواند خطر ناک باشد. زمان و دوره های بستن چشم به سن و ديد بيمار بستگی دارد وتوسط پزشک معالج تعيين ميگردد.▲

◄چرا درمان زودرس تنبلی چشم ضروری است؟
راه های بينائی در مغز، در سال اول زندگی تکامل زيادی می يابند، و تا سن 8 تا 10 سالگی تکامل و رشد اين راه های عصبی پايان می پذيرد. چنانچه تنبلی چشم تا اين سن پيشگيری نشود، به کوری دائمی و غير قابل علاج منجر خواهد شد.▲

اندوسكوپي گوارشي

اندوسكوپي عبارت است از ديدن درون بدن انسان بوسيله دستگاه مخصوص است. براي ديدن هر قسمت از بدن انسان دستگاه مخصوصي ساخته اند. براي ديدن درون مري، معده و اثني عشر دستگاهي بصورت لوله لاستيكي انعطاف پذير ساخته اند كه در انتهاي آن عدسي كوچكي به قطر حدود دو ميلي متر وجود دارد و تصاوير بوسيله فيبرهاي نوري باريك و ظريفي به عدسي چشمي منتقل مي شود و پزشك از بيرون مي تواند درون دستگاه گوارش را به راحتي ببيند. قطر لوله دستگاه اندوسكوپ، قدري از انگشت كوچك دست شما باريكتر است. براي انجام اندوسكوپي گوارشي معده بايستي خالي باشد (بيمار ناشتا باشد) ولي روغن كرچك تجويز نمي شود. انجام اندوسكوپي گرچه براي بيمار قدري ناخوشايند است ولي درد ندارد و بدون بيهوشي انجام مي گيرد و فقط اسپري بيهوش كننده در حلق بيمار مي پاشند. البته يك آمپول آرامش بخش و آمپول كم كننده بزاق دهان در رگ دست بيمارتزريق مي كنند.

پزشك هنگام اندوسكوپي علاوه بر ديدن و تشخيص بيماريهاي مري و معده و اثني عشر و گرفتن نمونه براي آزمايش از مخاط گوارشي، گاهي بعضي از كارهاي درماني مانند بند آوردن خونريزي و غيره را نيز مي تواند انجام دهد.

◄ آيا اندوسكوپي خطر هم دارد؟
هر كار تشخيصي ممكن است عوارض و خطراتي داشته باشد. اندوسكوپي هم عوارض و خطراتي دارد ولي احتمال عوارض و خطر بسيار كم است. البته هر چه بيمار همكاري بيشتري داشته باشد احتمال عوارض و خطرات اندوسكوپي كمتر خواهد بود.

اندوسكوپي اشعه ايكس ندارد لذا براي زنان باردار قابل انجام است. اندوسكوپ پس از هر بار استفاده شستشو شده و ضدعفوني مي شود لذا احتمال انتقال بيماري و ميكروبها بوسيله آن وجود ندارد مگر اينكه در شستشو و ضد عفوني صحيح آن كوتاهي شود

كولونوسكوپي (COLONOSCOPY)

كولونوسكوپي عبارت است از ديدن درون روده بزرگ (كولون) با دستگاه مخصوص. كولونوسكوپ دستگاهي است بصورت يك لوله انعطاف پذير به قطر حدود يك تا يك و نيم سانتي متر و به طول حدود 5/1 متر كه مجهز به فيبر نوري براي ديدن درون كولون است. كولونوسكوپي كمك زيادي به تشخيص و درمان بيماريهاي روده بزرگ مي كند.
براي انجام كولونوسكوپي يك تا دو روز به بيمار رژيم غذايي مايعات و سپس روغن كرچك يا مسهل ديگري مي دهند صبح روز كولونوسكوپي بيمار را تنقيه مي كنند تا روده كاملا تميز شود. تميز نبودن روده هم تشخيص را دچار اشگال مي سازد و هم عوارض را بيشتر مي كند. براي كولونوسكوپي بيهوشي داده نمي شود و ناراحتي اين كار تشخيصي معمولا قابل تحمل است. در كولونوسكوپي همه روده بزرگ و حتي قسمتي از انتهاي روده باريك قابل مشاهده و بررسي است.

◄ آيا كولونوسكوپي هم عوارض دارد؟
گاهي در بعضي موارد محل نمونه برداري دچار خونريزي مي شود. و يا اينكه روده سوراخ مي شود گرچه اين موارد نادر مي باشد ولي گاهي براي معالجه آنها بيمار سر از اتاق عمل در مي آورد.

◄ كولونوسكوپي به چه بيماراني كمك مي كند؟
براي تشخيص بيشتر بيماريهاي روده بزرگ كولونوسكوپي كمك ارزنده اي مي كند و در بسياري از موارد نياز به عمل جراحي براي معالجه را نيز مرتفع مي كند. تشخيص زودرس سرطان روده بزرگ و پيگيري بعد از عمل جراحي به كمك كولونوسكوپ امكان پذير شده است. به طور كلي هر بيماري كه همراه با مدفوع خون دفع مي كند لازم است كولونوسكوپي شود

عكس رنگي معده

نام صحيح اين كار تشخيصي راديو گرافي مري معده و اثني عشر با ماده حاجب است. در اين روش تشخيصي، به بيمار چند ليوان مايع سفيد رنگ مانند دوغ مي دهند تا بنوشد و زير دستگاه با اشعه ايكس دستگاه گوارش او را مي بينند و چندين عكس مي گيرند.

قبل از اينكه عكس گرفته شود بيمار بايستي 8 ساعت غذا نخورده باشد و معده او خالي باشد. البته بيمار نيازبه خوردن روغن كرچك ندارد عكس رنگي معده درد ندارد و تقريبا هيچگونه خطري ندارد. چون در اين روش از اشعه ايكس استفاده مي شود لذا از زنان حامله نمي توان عكس رنگي معده گرفت و لازم است اندوسكوپي انجام گيرد. گرفتن عكس رنگي معده براي زنان شيرده اشگالي ندارد. گرچه گرفتن عكس رنگي گوارشي از كودكان ممنوعيت قطعي ندارد ولي بهتر است به جاي اين روش كودكان اندوسكوپي شوند و مورد تابش اشعه ايكس قرار نگيرند. دقت عكس در تشخيص بيماريهاي معده و اثني عشر كمتر از اندوسكوپي است.
 

نور آفتاب و كودكان

نور آفتاب براي سنتز ويتامين دي (D) در بدن انسان ضروري است. كودكان به لحاظ نياز بيشتربه ويتامين دي براي رشد استخوانها و دندانها در اثر كمبود آفتاب بيشتر مشكل پيدا مي‌كنند. پس ضرورت دارد كه بطور متناوب در طول هفته در معرض نور مستقيم خورشيد قرار گيرند ولي اين نور آفتاب به دليل لطافت و ظرافت زياد پوست كودك ممكن است حساسيت شديد ايجاد كند قسمت عمده اشعه خورشيد براي پوست مضر است بنابراين به لحاظ حساسيت بيشتر پوست اطفال در برابر نور آفتاب ممكن است محافظت پوست نيز انجام شود. از طرفي كودكان نسبت به بزرگسالان مدت طولاني‌تري را در هواي آزاد سپري مي‌كنند و بطور معمول در طي يكسال 3 برابر بالغين اشعه ماوراء بنفش خورشيد را دريافت مي‌كنند.
مقدار تابش پرتوهاي خورشيد داراي اثرات تجمعي هستند و درصورت تماس زياد ممكن است در سنين بسيار پايين خصوصيات ژنتيكي فرد آسيب پذير شوند. و زمينه ايجاد سرطان پوست را فراهم نمايد.
بعضي از كودكان رنگدانه طبيعي پوست را بطور ارثي يا كم دارند يا اصلاً ندارند اين كودكان حساسيت فوق العاده شديدي به اشعه ماوراء بنفش خورشيدي دارند و بايد از همان دوران كودكي محافظت در مقابل اشعه خورشيد براي جلوگيري از ايجاد سرطان پوست را اعمال كرد.
پيري زودرس پوست و سرطان پوست دو عارضه مهم تماس طولاني با نور آفتاب در سنين كودكي است.در ده سال اول عمر به جهت رشد و حساسيت پوست اقدامات اوليه بايد انجام شود.

لباس كودك در آفتاب
پوشش لباس كودك خصوصاً در فصل تابستان كه روزها طولاني‌تر و اشعه خورشيدي عمودي‌تر است بايد مناسب باشد لباس‌هائي با پوشش كامل بطوريكه دستها و پاها و گردن و سينه كودك بطور كامل پوشانيده شود ضمناً رنگ روشن لباس نيز در كاهش جذب اشعه خورشيدي و كاهش عوارض مؤثر است لباسهاي تابستانه كه معمولاً بدون آستين و پوشش كامل دست و پا مي‌باشد لباسهاي مناسبي براي تابستان كودكان نيست. ساعاتي از روز (10 صبح تا 5 بعدازظهر) كه هوا گرمتر است و اشعه خورشيدي عمودي‌تر است، كودكان بايد در منزل بازي و فعاليت و استراحت داشته باشند تا از گرما زدگي و آفتاب سوختگي و عوارض آن مصون باشند.

استفاد از كلاه در كودك
كلاه خصوصاً كلاههاي نقاب‌دار كه پشت گردن، گوشها و پيشاني و صورت را بپوشاند مناسب‌ترين وسيله محافظت در برابر نور خورشيد است.

استفاده از عينك آفتابي در كودك
استفاده از عينك آفتابي طبي با نظر چشم پزشك براي محافظت چشم‌ها و همچنين گونه‌ها از آفتاب سوختگي مناسب است. استفاده از عينكهاي معمولي غير استاندارد با شيشه‌هاي تيره كه اغلب كودكان به عنوان اسباب بازي از آن استفاده مي‌كنند به هيچ وجه مناسب نيست و بعضاً ممكن است به لحاظ ايجاد اتساها مردمك بعلت تيرگي رنگ آن و نفوذ اشعه مضر خورشيد به شبكيه چشم ضرر جدي داشته باشند. كودكاني كه رنگدانه پوست آنها كم است و يا عيب انكساري چشم دارند حتماً بايد با نظر چشم پزشك از عينك مناسب در مدت زمان مناسب استفاده نمايند.
عينك‌هائي كه فلزي هستند احتمال سوختگي و آسيب به پوست صورت بيشتر است حتماً بايد با محافظ مناسب استفاده شوند.

كرمهاي ضد آفتاب در كودكان
براي جلوگيري از سوختگي پوست مانند سياه شدن رنگ پوست، سرطان پوست، پيري زودرس پوست بايد ضدآفتاب‌‌هاي موضعي با عيار محافظتي بالا بطور مرتب به قمستهاي در معرض آفتاب ماليد و از تماس پوست با نور آفتاب در ساعاتي كه بيشترين خطر را براي پوست دارد جلوگيري كرد.
كرمهاي ضد آفتاب كودكان مخصوص است و بايد مناسب سن آنها و فصل سال استفاده شود. اين كرمها بايد تركيباتي داشته باشد كه ساختمانهاي سلولي نارس را محكم كند و شديداً نسبت به شستشو مقاوم باشد. چرا كه كودك در ضمن فعاليت در معرض نور خورشيد چنانچه پوست خود را با آب بشويد كرم اثر خود را داشته باشد.

نوع پوست كودك در آفتاب
كودكاني كه پوست روشن‌تر و سفيد‌تر دارند تماس تدريجي با نور آفتاب شديداً به پوست آنها آسيب مي‌رساند. كودكان كه پوست تيره‌تري دارند شدت آسيب كمتر است ولي بدون آسيب نيست. كرمهاي ضد آفتاب هر 2 ساعت در صورت تماس با نور آفتاب بايد تكرار شود.
استفاده از لباس كم هزينه‌ترين و ساده‌ترين روش جلوگيري از آسيب پوست توسط نور خورشيد است. پوشيدن لباس مناسب خصوصاً در ساعات حساس روز مثل قبل از ظهر تا بعد از از ظهر در تابستان بهترين روش پيشگيري مضرات نور خورشيد است.

شرايط جدي و اثرات نور خورشيد
فراموش نكنيد در ارتفاعات بالاي تپه و بالاي كوه اشعه خورشيد خطرناكتر و عوارض پوستي بيشتر است و هواي ابري مانع از اثرات مضر خورشيد روي پوست نيست. در هواي ابري حتي اگر آفتاب نباشد اقدامات محافظتي چشم و پوست حتماً بايد انجام شود زمين خود نيز منعكس كننده اشعه خورشيدي است زماني برف روي سطح زمين است و يا كودكان كنار رودخانه با آب بازي مي‌كنند و يا اينكه روي شن بازي مي‌كنند، شدت انعكاس اشعه خورشيدي بيشتر است و باعث آسيب بيشتر به پوست مي‌شود.
وزيده باد خنك اثر نفوذي اشعه خورشيد به پوست را بيشتر مي‌كنند بنابراين بايد در اين شرايط دقت بيشتري براي محافظت پوست انجام داد.

دارو‌ها و پوست
بسياري از فرآورده‌هاي دارويي كه به شكل خوراکي يا تزريقي استفاده مي‌شود حساسيت پوست را به نور خورشيد بيشتر مي‌كند. داروهاي موضعي نيز مي‌تواند حساسيت به نور آفتاب را بيشتر كند. بعضي از داروهاي اعصاب و آنتي‌ هسيتامينها مي‌تواند حساسيت پوست را به آفتاب بيشتر و عوارض آن را بيشتر كنند عطر و ادكلن حساسيت پوست را به نور آفتاب بيشتر مي‌كند. كلاً از مصرف عطر و ادكلن در كودكان بايد خوداري كرد خصوصاً روي پوست آنها و بالا‌خص وقتي كه در معرض نور خورشيد قرار مي‌گيرند.
در عوض بسياري از داروها هستند كه باعث ايجاد لايه محافظ روي پوست مي‌شود. با مشورت با پزشك داروي مناسب براي محافظت پوست بايد استفاده كرد. اشعه خورشيدي 3 نوع اشعه مضر براي پوست داده، بنابراين تركيباتي مناسب‌تر هستند در مقابل هر 3 نوع اشعه خورشيدي بتوانند پوست را محافظت كنند. اين داروها بايد تركيبات پايداري روي سطح پوست ايجاد كنند كه زمان طولاني‌تري پوست را در مقابل نور خورشيد محافظت كنند. در ضمن در كودكاني كه خصوصاً در فصل تابستان از استخر يا جكوزي استفاده مي‌كنند كرم ضد آفتاب بايد نسبت به شستشو آب مقاوم باشد و زمان طولاني‌تري روي سطح پوست باقي بماند.
چربي‌هاي سطح پوست بدن و رنگدانه موجود در سلولهاي سطح پوست آنرا در مقابل تركيب اشعه خورشيدي محافظت مي‌كند بنابراين پوستهائي كه چربي كمتري دارد و كودكاني كه پوست خشك يا پوست بيمار دارند يا رنگدانه كمتري دارند حساسيت به نور آفتاب نيز بيشتر دارند.

موهاي زبر و خشن غير طبيعي و رشد سينه‌ها در کودک

موهاي زايد خشن روي صورت و يا در ناحيه ستون فقرات و يا ساير قسمتهاي بدن در كودكان غير طبيعي است. در صورتي بروز موهاي زايد در اين نواحي يا رشد موهاي زير بغل و پايين شكم در كودك در سنين پايين‌تر از سن معمولي بلوغ ايجاد شود، غير طبيعي است و بايد از نظر بيماريهاي غدد بررسي شود.
علاوه بر اين مصرف بعضي از داروها ممكن باعث بزرگ شدن سينه‌ها يا رشد موهاي خشن و زبر در قمستهاي مختلف بدن شود، اين عوارض با قطع دارو قابل برگشت است. با نظر پزشك مي‌توان دوز دارو دارو را تنظيم كرد.
از مصرف خود سرانه دارو يا قطع ناگهاني بايد خوداري شود.

پستان نوزاد

 نوزادان بطور طبيعي در اثر عبور هورمونهاي جفتي در دوران جنيني پستانهاي بزرگتري دارند، در بعضي از آنها ممكن است سينه‌ها خيلي بزرگ شود و حتي ممكن است با ترشح شير همراه باشد، با گذشت زمان و از بين رفتن اثر هورمونهاي جفت به مرو زمان اين پديده كنترل مي‌شود. هيچ گونه دستكاري يا دارو يا دوشيدن سينه‌ها لازم نيست هر گونه دستكاري سينه ها در اين سن ممكن است باعث ايجاد التهاب عفونت سينه، عفونت خون نوزاد و عوارض خطير شود. در صورت بروز هرگونه قرمزي با التهاب يا ترشح چربي سينه بايد با نظر پزشك درمان مناسب شروع شود

ترشحات ناحيه تناسلي كودكان

در نوزادان بدليل تأثير هورمونهاي جفت در دوران جنيني ممكن است در ناحيه تناسلي مقداري ترشحات بلغمي و سفيد رنگ و گاهي خوني ديده شود. اين ترشحات چنانچه همراه با تب نباشد هيچ گونه مشكلي براي نوزاد ايجاد نمي‌كند و به مرور زمان متوقف مي‌شود. هر گونه دستكاري يا مصرف دارو ممكن است عوارض جانبي بدي داشته باشد. ناحيه تناسلي نوزادان دختر موقع تولد ممكن است متورم، ملتهب و بزرگتر از حد عادي باشد به مرور زمان و كاهش سطح هورمونها اين تورم برطرف شده و نياز به درمان ندارد.

ادرار كردن کودک

مجراي ادراري و معقد به طور طبيعي از هم جدا و دفع ادرار و مدفوع بدون درد و بدون خون است. چنانچه در نوزادان دفع ادرار يا مدفوع همراه با خون باشد غير طبيعي است. چنانچه در نوزادان ادرار آغشته به مدفوع باشد و يا ادرار و مدفوع از محلي غير از محل طبيعي آن در ناحيه تناسلي و اطراف معقد خارج شود بايد حتماً توسط پزشك بررسي شود. گاهي اوقات فيستولهاي ادراري و اختلالات مادر زادي تشكيل معقد ممكن است باعث ايجاد اختلال در نحوه دفع ادرار و مدفوع شود. در نوزادان پسر ممكن است مجراي بطور كامل در نوک آلت باز نشود و زير آلت تناسلي باشد و يا آلت تناسلي نوزاد انحنا داشته باشد و يا كوچكتر از حد طبيعي باشد؛ بنابراين بايد حتماً از نظر محل غير طبيعي مجراي ادراري يا فيستولهاي ادراري بررسي شود.

◄ تنگي مجراي ادرار
- بعضي از كودكان وقتي بدنيا مي‌آيند داراي مجراي ادراري فوق‌العاده تنگ هستند و يا در نوزادان پسر سوراخ سر آلت فوق‌العاده تنگ است و كودك به سختي و با فشار ادرار را تخليه مي‌كند. تأخير تخليه ادرار و تنگي مجراي ادراري و باريك بودن جريان ادرار حتماً بايد از نظر تنگي مجراي ادراري و يا اختلالات مادر زادي و عفوني مجراي ادراري بررسي شوند.
◄ استفاده از مواد شستشو و ضد عفوني كننده براي كودكان
- استفاده از صابون و مواد ضد عفوني كننده و يا بتادين براي شستشو ناحيه تناسلي كودك ممكن است باعث ايجاد حساسيت و سوزش و خارش شود. چنانچه تعويض كهنه كودك به طور مرتب انجام شود و شستشوي با آب گرم بطور مرتب انجام شود هيچ ضرورتي براي استفاده از مواد شوينده يا ضدعفوني كننده نيست.
اين مواد خصوصاً بتادين (يد موجود در آن) به راحتي از پوست جذب مي‌شود و مي‌تواند عوارض جانبي داشته باشند. از طرفي تركيبات موجود در اين مواد مي‌تواند باعث ايجاد حساسيت موضعي شديد شود.

يبوست در کودکان

 رژيم غذائي کودک بايد متناسب با سن او باشد. مايعات بايد براساس رژيم غذائي كودك به اندازه كافي استفاده شود تا از يبوست جلوگيري شود. يبوست خود مي‌تواند عاملي براي ايجاد عفونتهاي ادراري باشد و برعكس عفونت ادراري ممكن است با يبوست در كودك همراه باشد بنابراين يبوست در كودكان را حتماً بايد بررسي و درمان كرد و در صورت عدم وجود مشكل خاص بايد با رژيم غذايي مناسب با آن مقابله كرد. استفاده از آب گرم موقع تميز كردن كودك، خود مي‌تواند باعث تحريك دفع مدفوع شود.
دستشوئي و شرايط آن براي كودكان بايد كاملاً مناسب باشد. از هر گونه ترس يا شرايط نامناسب بايد خودداري شود.
بوي نامطبوع دستشوئي، سرد بودن يا گرم بودن بيش از حد، تاريك بودن دستشوئي وجود حشرات و يا لغزنده بودن سطح دستشوئي، استفاده از مواد شوينده محرك موجد سوزش، ناراحتي براي كودك همه و همه مي‌تواند عاملي براي ايجاد ترس در كودك براي رفتن دستشوئي شود و بدنبال آن عفونتهاي ادراري، يبوست، اختلالات رفتاري مربوط به دفع ادرار ايجاد مي شود. براي اينكه كودكان در سن مناسب بتوانند كنترل ادرار و مدفوع را ياد بگيرند در اين سن بايد شرايط كاملاً مناسب به دور از هر گونه ترس، درد، ناراحتي، سرما، گرما و بوي نامطبوع فراهم كرد. استفاده از كفش مناسب كودك كه راحت باشد. لغزنده نباشد براي كودك مهم است. استفاده از بوي مطبوع و تهويه مطبوع در دستشوئي خود مي‌تواند عاملي براي ترغيب كودك براي كنترل ادرار و مدفوع باشد اين نكات اگر چه بسيار ساده است اما ممكن است مدتها خانواده و كودك را در يك بحران شديد قرار دهد.

واکسن سل و کودک

 محل تزريق واكسن سل اصولاً روي شانه راست كودك است. بعد از تزريق واكسن محل تزريق يك ضايعه پوستي كوچك تشكيل شده كه ممكن است همراه با ترشحات چرکي و التهاب و زخم، تورم و قرمزي در محل باشد و مدتها اين التهاب ترشحات ادامه يابد. از هر گونه دستكاري روي آن و يا مصرف هر گونه پماد يا دارو براي آن خوداراي شود، اين سير طبيعي واكسن است كه بعد از مدتي ترميم يافته و برطرف مي‌شود و هرگونه دستكاري ممكن است باعث ايجاد عفونت ثانويه يا عوارض ديگر شود. استفاده از لباسهاي راحت براي كودك ميزان تماس پوست و لباس را كم مي‌كند.
- گاهي از اوقات زير بغل و دست در محل تزريق واكسن سل و يا قسمت بالاي شانه و در قاعده گردن ممكن است غدد لنفاوي ناحيه بزرگ ملتهب و قرمز شود. و بعضي اوقات ممكن است اين غدد بسيار بزرگ شود و در اثر فشار ترشحات داخل آن باز شود و به شكل فيستولي كه دائم ترشح چربي دارد، ادامه يابد. در اين صورت هيچ گونه دستكاري و يا دارويي لازم نيست. فقط چنانچه اين غدد بزرگ شد و التهاب پيدا كرد قبل از آنكه هر گونه دستكاري روي آن انجام شود با پزشك جهت اقدامات درماني لازم مشورت كنيد. اين غدد ممكن است ماهها بلكه سالها بزرگتر از حد عادي باقي بمانند و مشكل خاص براي كودك ايجاد نكند.

ملاج قدامي کودک

رشد جمجمه و استخوانهاي سر كودك از كناره‌هاي صفحات استخوانهاي جمجمه انجام مي شود اين استخوانها در قسمتهاي مختلف كنار هم قرار مي‌گيرد و تشكيل ملاج را مي‌دهد. تعداد ملاج‌هاي كودك در دروه نوزادي زياد است در طرفين جمجمه كنار گوش در ناحيه پشت سر و در ناحيه قدام جمجمه، ملاج وجود دارد. حتي فاصله بين استخوانهاي جمجمه در نوزاد باز و به راحتي با دست قابل لمس است. مهمترين ملاج كودك ملاج قدامي است كه بين استخوانهاي جلوي جمجمه و استخوانهاي طرفي است. چنانچه اين ملاج بيش از اندازه بزرگ باشد و يا خيلي كوچك باشد غير طبيعي است و بايد بررسي از نظر علت آن انجام شود.
ملاج قدامي بزرگ ممكن است در تعدادي از بيماريها از جمجمه كم كاري تيروئيد، اختلالات كروموزمي، نرم بودن استخوانهاي كودك و چندين علت ديگر باشد. اما مهمترين مسئله در ملاج قدامي در اندازه و فرم آن است در كم كاري تيروئيد و يا نرم بودن استخوانها در كودكان ممكن است ملاج بزرگ شود و درمان به موقع از ايجاد اختلالات يادگيري و يا شكستگي هر استخوانها جلوگيري مي‌كند.
فرم ملاج قدامي نيز مهم است در كودكاني كه اسهال يا استفراغ دارند يا دچار كم آبي مي‌شوند اين ملاج بسيار فرو رفته مي‌شود.
در مواقعي كه فشار داخل جمجمه بالا مي‌رود اين ملاج بزرگتر مي‌شود و كاملاً برجسته مي‌شود و كاملاً برجسته مي‌شود. در اين موارد هم بايد اقدام اورژانس سريع انجام داده، تأخير در اين مرحله ممكن است باعث ايجاد تشنج يا عقب افتادگي و حتي مرگ كودك شود.
در قسمت ملاج قدامي مغز مستقيماً زير پوست قرار دارد هر گونه فشار و يا آسيب در اين قسمت ممكن است باعث ايجاد ضربه به مغز و اختلالات هوشياري يا يادگيري و يا عفونت شود. كوچك بودن ملاج قدامي هم غير طبيعي است چنانچه كوچكتر از حد معمول باشد ممكن است با كاهش رشد مغز يا اختلالات ساختماني استخوانهاي جمجمه همراه باشد؛ حتماً بايد به موقع تشخيص داده شود و درمان شود چرا كه هر چه تأخير در اين زمان بيشتر باشد ميزان آسيب مغزي بيشتر و منجر به عقب افتادگي كودك مي‌شود. رشد مغز در 3 ماه اول بعد از تولد بيشترين سرعت را در طول دوران كودكي دارد بعد از آن در 3 ماه دوم نيز اين رشد نسبتاً كمتر است ولي بعد از 6 ماه اول تولد سرعت رشد مغز و افزايش در رشد كودك كم مي‌شود. هر گونه اشكالي در رشد مغز كودك در 6 ماه اول تولد آسيب‌هاي جبران ناپذير مادام العمر ايجاد مي‌كند.